Translate

Παρασκευή 18 Μαρτίου 2016

Exploring the WW2 fortifications at Istibey Bunkers Complex: Operation "Marita", April 1941

Lt. Col. (ret.) Ilias Kotridis outside Istibey Bunkers Complex
The Istibey Bunkers Complex is located on a hill at Beles mountain range, right next to the borders of Greece with Bulgaria, at an altitude of 1339 meters, northwest of Neo Petritsi village.

The location of Istibey Bunkers Complex 
Construction began in 1937 and was completed in 1940.

View from the inside of a machine gun nest
It included thirty surface pillboxes, 12 single  and 6 double machine gun nests, a  double antitank pillbox, a gun emplacement and an observation complex post, two flanking guns emplacements, an anti-aircraft gun emplacement, two mortar emplacements, four observation posts and a sheltered projector. 

One of the underground corridors inside the bunker complex
The underground shelters cover 655 meters and the length of the corridors connecting them was 1642 meters, bringing the total of the underground works at Istibei to 2297 meters.



The garrison amounted to 10 officers and 300 other ranks.

Another machine gun emplacement
The German Attack

The German offensive was conducted by the 3rd Battalion of the 85th Gebirgsjäger (Mountain Troops) Regiment with artillery and close air support.

A partially blown up observation cupola
Many of the bunkers were facing the borderline with Bulgaria, at a distance of just 250 meters and as a result, most of them were destroyed with direct artillery hits.

A corridor leading to one of the machine gun emplacements
The Greek infantry elements located in trenches on Tipits hill were wiped out at the early stages of the offensive, thus allowing the German mountain troops to reach the defensive positions and the bunkers at Istibey.

Partially hidden from the dense undergrowth, a heavy gun emplacement
The Greeks immediately staged a daring counterattack, first with two companies, then followed by elements of Ιstibey's garrison, but were repelled by the Germans and essentially wiped out.

Lt. Col. (ret.) Ilias Kotridis inside Istibey Bunker Complex
The Greek artillery inflicted heavy losses to the Germans who could not get cover while being on top of the fortifications, but the Germans held their positions and began filling the pillboxes with stones and earth. At the same time, they used smoke and gas machines and tried to suffocate the defenders inside the bunkers. The defenders used their gas masks, but there were casualties.

Relics inside Istibey
Due to the heavy losses inflicted by the Greek artillery, the German Battalion Commander asked for his unit to be replaced. The German withdrawal took place on the night of 6 to 7 April.

Signs reading "Towards machine gun post and floodlight"
At the same time, the situation inside the bunkers deteriorated rapidly due to the gas and on the next day, at eleven in the morning, negotiations between the Greeks and Germans on evacuating Istibey in order to avoid further deaths were held. Early in the afternoon Istibey surrendered.

Trees are now covering the once bombed out area of Istibey
The Germans, following a direct hit with a 88 mm gun, managed to penetrate the bunker complex. Fierce fighting started inside the corridors, where the Greek garrison used sandbags and flour bags to block the Germans and use their machine guns. Most of the Germans were wiped out during this operation.

Bullet holes in Istibey, a sign of the heavy fighting inside the bunkers
The German Commander Julius Ringel stated in his report that from his observation post he noticed about thirty Germans entering the bunkers, out of which just seven or eight got out alive.

More bullet holes
A German soldier's narrative

"During the German aerial attacks, the Greek defenders of the bunkers along with their machine guns, withdrew deep inside the complex, only to come out again to their fighting positions, just as soon as the bombing stopped. 

Bullet holes everywhere
In one of the pillboxes, right after the aerial attack was over, a small flag signaled, as if to say, "I am still here, come and get it".

Steel ladder to an observation post
After the Greeks surrendered I searched and found "my" Greek and I took his flag and him with me on my motorbike until we reached Tithorea (central Greece).

Trenches close to Istibey, still visible after 75 years
After the war was over, I went on vacation to Crete and I gave this flag, together with the Edelweiss sign of the mountain troops, to the President of Atsipopoulo village in Rethymno, along with my account of the events."


Istibei Today

The surface works of Istibei were destroyed by the Bulgarians after the capitulation of Greece. They were rebuilt from 1969 to 1972. Today, Istibei is open to visitors and part of the tunnels are accessible.














Πέμπτη 17 Μαρτίου 2016

Wilhelm Gustloff: Το πιο πολύνεκρο ναυάγιο όλων των εποχών και η τελευταία επιθυμία του επιζώντα Χάιντς Σεν


Πολλά πλοία έχουν ναυαγήσει με μεγάλο αριθμό θυμάτων, ωστόσο το Wilhelm Gustloff κατέχει μια θλιβερή πρωτιά, καθώς είναι το πιο πολύνεκρο ναυάγιο όλων των εποχών, όταν τορπιλίστηκε από ένα σοβιετικό υποβρύχιο.



Σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο των επιβατών στο τελευταίο ταξίδι του Gustloff, την 30η Ιανουαρίου του 1945, συνολικά 6.050 άτομα βρίσκονταν στο πλοίο. 


Αυτός ο αριθμός επιβατών ωστόσο ανταποκρίνεται στην επίσημη λίστα και δεν λαμβάνει υπόψη πολλές εκατοντάδες -αν όχι χιλιάδες- ανθρώπους που κατάφεραν την τελευταία στιγμή να επιβιβαστούν στο πλοίο.


Στην πραγματικότητα, η έρευνα έχει καταδείξει ότι ο συνολικός αριθμός των ατόμων στο Gustloff τη στιγμή που βυθίστηκε ήταν 10.582 ψυχές.


Ένας επιζών αυτής της απερίγραπτης τραγωδίας, ο  Χάιντς Σεν (Heinz Schön), ο οποίος την περίοδο εκείνη ήταν ένα 19χρονο μέλος του πληρώματος του Wilhelm Gustloff, αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του αποκαλύπτοντας ψηφίδες του ναυαγίου και συνθέτοντας όλα τα στοιχεία της, έτσι ώστε να μην ξεχαστεί αυτή η βιβλικών διαστάσεων τραγωδία.


Σύμφωνα με τον Heinz Schön, 10.582 άνθρωποι βρίσκονταν στο Gustloff εκείνη τη μοιραία νύχτα:

8.956 πρόσφυγες, 918 αξιωματικοί υπαξιωματικοί και άνδρες του 2.Unterseeboot-Lehrdivision, 373 γυναίκες βοηθητικό προσωπικό, 173 άνδρες του ναυτικού και 162 βαριά τραυματίες στρατιώτες, συνολικά 10.582 άτομα.


Ο Schön απεβίωσε το 2013 και η τελευταία επιθυμία του ήταν να ταφεί στο ναυάγιο, μαζί με τόσους πολλούς από τους φίλους του και τους χιλιάδες των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους με τραγικό τρόπο στο ναυάγιο.


Μια ομάδα αυτοδυτών, μεταξύ των οποίων ο Δημήτρης "Dima" Σταυρακάκης και ο Τόμας "Tomek" Σταχούρα από την Πολωνία, υλοποίησαν την τελευταία βούληση του Heinz Schön.


Οι αυτοδύτες καταδύθηκαν στο ναυάγιο και τοποθέτησαν μια αναμνηστική πλακέτα, καθώς και ένα δοχείο που περιείχε τις στάχτες του Schön.

Γύρω στις 21:00 στις 30 Ιανουαρίου 1945, ο παρανοϊκός ναζί δικτάτορας Αδόλφος Χίτλερ απεύθυνε ένα ακόμα διάγγελμα στο γερμανικό λαό. 


Στο κατάμεστο Wilhelm Gustloff, όπως άλλωστε και στο μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης χώρας, ραδιόφωνα μετέδιδαν το λόγο του Χίτλερ, αλλά οι χιλιάδες πρόσφυγες από την Πομερανία, την Ανατολική και Δυτική Πρωσία ήθελαν μόνο ένα πράγμα - να διασωθούν. 


Μόνο 1252 άτομα κατάφεραν να επιζήσουν από το ναυάγιο, από τα περισσότερα από 10.000 άτομα -κυρίως γυναίκες και παιδιά- αλλά και το πλήρωμα και τους στρατιώτες που βρίσκονταν σε αυτό. 

Το πλοίο είχε χτυπηθεί από τρεις σοβιετικές τορπίλες, ενώ η θερμοκρασία ήταν μείον 18 βαθμοί Κελσίου.


Ο Δημήτρης "Dima" Σταυρακάκης, από τη Γδύνια της Πολωνίας περιγράφει την απόκοσμη εμπειρία της κατάδυσής του στο Wilhelm Gustloff.


"Δεν έχει σημασία τι έχετε διαβάσει ή ακούσει για το Wilhelm Gustloff, απλά είναι σχεδόν ακατόρθωτο να αντιληφθεί κάποιος το μέγεθος αυτής της τραγωδίας, στην οποία χιλιάδες άνθρωποι, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, πνίγηκαν", λέει στο pierrekosmidis.blogspot.com ο Δημήτρης "Dima" Σταυρακάκης.


"Όταν ήμουν στο εσωτερικό του πλοίου και φώτισα το ναυάγιο με το φακό μου, είδα τεράστιους σωρούς από οστά και κρανία, σε ορισμένα σημεία μάλιστα, τα ανθρώπινα οστά είχαν συσσωρευτεί σε ύψος πάνω από ένα μέτρο", προσθέτει ο Δημήτρης Σταυρακάκης.


"Κάθε ναυάγιο είναι μια υπενθύμιση μιας ανθρώπινης τραγωδίας και οφείλουμε να το προσεγγίσουμε με σεβασμό και αξιοπρέπεια.

Όταν ξεκίνησα τις καταδύσεις σε ναυάγια, αφοσιωνόμουν στις τεχνικές πτυχές των καταδύσεων, αλλά μόλις ξεκίνησα την ιστορική έρευνα του πλοίου και συνειδητοποίησα το μέγεθος της τραγωδίας, συγκλονίστηκα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Σταυρακάκης.


Το Gustloff δεν είναι μόνο το πιο πολύνεκρο ναυάγιο όλων των εποχών, αλλά παράλληλα η ιστορία του Heinz Schön, ο οποίος προσπάθησε για δεκαετίες να κάνει το ναυάγιο γνωστό, είναι το παράδειγμα ενός ανθρώπου που αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη μνήμη των χαμένων ανθρώπων εξηγεί ο κ. Σταυρακάκης  και προσθέτει:


"Η κατάδυση στο Gustloff είχε μια ιδιαίτερη σημασία για όλους μας: Ο Γερμανός δύτης Ματίας Σνάιντερ (Matthias Schneider) ξεπέρασε όλα τα γραφειοκρατικά εμπόδια, προκειμένου να καταδυθούμε στην προστατευόμενη περιοχή του ναυαγίου και 3 δύτες από την Πολωνία ήταν μέλη της καταδυτικής αποστολής.


Η κατάδυση στο Gustloff είναι τεχνικά απαιτητική, λόγω των συνθηκών: Οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες της θάλασσας, η περιορισμένη ορατότητα, τα δίχτυα και οι πετονιές που καλύπτουν το ναυάγιο είναι όλα εμπόδια που πρέπει να ληφθούν υπόψη. 

Όταν μάλιστα γνωρίζουμε ότι είμαστε έτοιμοι να καταδυθούμε σε ένα ναυάγιο, το οποίο είναι ουσιαστικά η τελευταία κατοικία τόσων χιλιάδων ανθρώπων, δεν μπορούμε παρά να αισθανόμαστε βαθιά θλίψη."


Ο κ. Σταυρακάκης και οι συνδύτες του έφεραν τη λάρνακα με την τέφρα του Heinz Schön. «Με απόλυτο σεβασμό, τοποθετήσαμε τη λάρνακα και την αναμνηστική πλάκα στο ναυάγιο και σκεφτόμουν ότι επιτέλους ο Heinz βρήκε τους φίλους του», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Σταυρακάκης.


Ο Δημήτρης "Dima" Σταυρακάκης, ένας από τους πιο δραστήριους δύτες ναυαγίων στη Βαλτική Θάλασσα από τη Γδύνια της Πολωνίας, όπως φαίνεται και από το όνομά του, είναι ελληνικής καταγωγής. 

Η ιστορία της οικογένειάς του είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ιστορία της Ελλάδας, όπως αυτή εκτυλίχθηκε κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου που διεξάχθηκε στη χώρα, (1946-1949) και θυμίζει την «Οδύσσεια»: 

Ο κ. Σταυρακάκης αναφέρει: 

«Γεννήθηκα το 1966 στην Πολωνία, από πατέρα και μητέρα Έλληνες. Και οι δύο ήταν πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να φύγουν από την πατρίδα σε πολύ νεαρή ηλικία λόγω του Εμφυλίου. 

Η μητέρα μου ήταν 9 ετών, ο πατέρας μου ήταν 12. Η μητέρα μου έζησε στη Βουλγαρία για ένα χρόνο, στη συνέχεια, στη Ρουμανία για άλλη μια χρονιά και τελικά κατέληξε στην Πολωνία, όπου η μητέρα της, η γιαγιά μου, την βρήκε μετά από πολλά χρόνια στην εξορία. 

Οι γονείς μου επέστρεψαν πίσω στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και η αδελφή μου ζει και εκείνη σήμερα στην Αθήνα. 

Υπηρέτησα τη στρατιωτική μου θητεία στην Ελλάδα, είμαι παντρεμένος και ζω στη Γδύνια της Πολωνίας."


Ο Tomasz Stachura είναι και εκείνος από τους πιο δραστήριους δύτες ναυαγίων στη Βαλτική Θάλασσα.

Ειδικεύεται στην υποβρύχια φωτογράφηση ναυαγίων.

Έχει απαθανατίσει χιλιάδες υποβρύχιες φωτογραφίες των ναυαγίων της Βαλτικής, καθώς και πολλά σπήλαια σε όλες σχεδόν τις ηπείρους. 

Σήμερα αναπτύσσει ένα καινοτόμο τρόπο παρουσίασης των ναυαγίων με τρισδιάστατη τεχνολογία.

Μια φωτογραφία του Τόμας Σταχούρα, του ναυαγίου του "Mars", ήταν στα εξώφυλλα του National Geographic στη Γερμανία, τη Σουηδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Πολωνία το 2014 και το 2015.

Tα δύο τελευταία χρόνια αυτό το θρυλικό μωσαϊκό του σουηδικού ναυαγίου προκάλεσε θαυμασμό σε όλο τον κόσμο. Αποτελείται από περίπου 650 φωτογραφίες (οι οποίες επιλέχθηκαν ανάμεσα από 1200!). 

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα πραγματικό έργο τέχνης και το επίπεδο δυσκολίας για την υλοποίησή του μπορούν να το κατανοήσουν μόνο όσοι συνειδητοποιούν τι είναι πραγματικά μια υποβρύχια φωτογράφηση σε μεγάλα βάθη.

Ο κ. Σταχούρα είναι επίσης μέλος της Λέσχης Εξερευνητών της Νέας Υόρκης και Ιδρυτής, ιδιοκτήτης και διευθύνων σύμβουλος της SANTI μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται στον εξοπλισμό καταδύσεων. Είναι επίσης συνιδρυτής της διεθνούς διάσκεψης Baltictech.

Ο κ. Σταχούρα είναι ο επικεφαλής της επιχείρησης «SANTI Εντοπισμός του Αετού», ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο με στόχο να εντοπιστεί το ναυάγιο του πολωνικού υποβρυχίου «Eagle» (Orzeł) που βυθίστηκε στη Βόρεια Θάλασσα το 1940.